Ερώτηση Κουντουρά – Αρβανίτη στην Κομισιόν για τους πυροσβέστες: Ζητούν θεσμική αναγνώριση στην ΕΕ των μορφών καρκίνου ως επαγγελματικών ασθενειών

Με πρωτοβουλία της Έλενας Κουντουρά, κατατέθηκε ερώτηση στην Κομισιόν, που συνυπογράφει η ίδια και ο Αντιπρόεδρος της The Left Κώστας Αρβανίτης, με την οποία ζητούν να αναγνωριστούν θεσμικά στην Ευρωπαϊκή Ένωση  μορφές καρκίνου ως επαγγελματικές ασθένειες για τους πυροσβέστες.

Ουσιαστικά, ζητούν από την Κομισιόν  να ενισχυθούν τα προληπτικά μέτρα και η δυνατότητα αποζημίωσης για ασθένειες που συνδέονται με την επαγγελματική έκθεση των πυροσβεστών, καθώς και   να θεσπιστεί ένα κοινό ευρωπαϊκό πλαίσιο  πρόληψης, προστασίας και στήριξης των εργαζομένων στις υπηρεσίες έκτακτης ανάγκης, που σήμερα απουσιάζει.

Οι Ευρωβουλευτές επισημαίνουν στην ερώτησή τους ότι ο Διεθνής Οργανισμός Έρευνας για τον Καρκίνο IARC του Παγκόσμιου Οργανισμού Υγείας έχει κατατάξει το επάγγελμα του πυροσβέστη στην Ομάδα 1 των καρκινογόνων παραγόντων για τον άνθρωπο, λόγω της μακροχρόνιας και σωρευτικής έκθεσης των πυροσβεστών σε καρκινογόνες ουσίες καύσης, τοξικά αέρια, σωματίδια καπνού, και άλλες επικίνδυνες χημικές ουσίες.

Επικαλούνται ακόμη διεθνείς έρευνες, που  καταγράφουν αυξημένα ποσοστά εμφάνισης πολλών μορφών καρκίνου στους πυροσβέστες, ενώ ο καρκίνος αποτελεί πλέον την κύρια αιτία θανάτου που σχετίζεται με το επάγγελμά τους:

• ο καρκίνος ευθύνεται για το 66% των θανάτων πυροσβεστών κατά την περίοδο 2002-2019, σύμφωνα με στοιχεία της International Association of Fire Fighters (IAFF)
• οι πυροσβέστες εμφανίζουν 9% υψηλότερο κίνδυνο εμφάνισης καρκίνου και 14% υψηλότερη θνησιμότητα σε σύγκριση με τον γενικό πληθυσμό.

Παρά τις επανειλημμένες εκκλήσεις ευρωπαϊκών και εθνικών συνδικαλιστικών οργανώσεων για θεσμική προστασία των πυροσβεστών, σε πολλά κράτη-μέλη, μεταξύ αυτών και η Ελλάδα, το ισχύον πλαίσιο παραμένει ανεπαρκές ως προς την πρόληψη, την καταγραφή επαγγελματικών ασθενειών, την ιατρική παρακολούθηση και την αποζημίωση των εργαζομένων.

Η κατάσταση επιδεινώνεται χρόνο με το χρόνο, καθώς οι πυροσβέστες είναι αντιμέτωποι με ολοένα και μεγαλύτερη έκθεσή τους σε καταστροφικές πυρκαγιές μεγάλης κλίμακας, λόγω της εντεινόμενης κλιματικής κρίσης.

Οι δύο Ευρωβουλευτές καλούν συγκεκριμένα την Ευρωπαϊκή Επιτροπή

• να προχωρήσει στην επικαιροποίηση της Σύστασης 2022/2337 για τον ευρωπαϊκό κατάλογο επαγγελματικών ασθενειών, ώστε να ενισχυθούν τα μέτρα πρόληψης και η δυνατότητα αναγνώρισης και αποζημίωσης ασθενειών που συνδέονται με την επαγγελματική έκθεση των πυροσβεστών.
• να αναλάβει πρωτοβουλίες για τη δημιουργία ενός κοινού ευρωπαϊκού πλαισίου προστασίας, πρόληψης, καταγραφής και στήριξης των πυροσβεστών και των εργαζομένων στις υπηρεσίες έκτακτης ανάγκης, απέναντι στους σοβαρούς κινδύνους για την υγεία τους κατά την άσκηση των καθηκόντων τους.

Η προστασία της υγείας και της ζωής των πυροσβεστών, που καθημερινά επιχειρούν υπό εξαιρετικά επικίνδυνες συνθήκες για την προστασία της ανθρώπινης ζωής και του φυσικού περιβάλλοντος, πρέπει να αποτελεί ζήτημα υψηλής προτεραιότητας για τη  δημόσια υγεία, την κοινωνική δικαιοσύνη και τις αξιοπρεπείς συνθήκες εργασίας σε εθνικό και ευρωπαϊκό επίπεδο.

Ακολουθεί η πλήρης ερώτηση:.

Ερώτηση με αίτημα γραπτής απάντησης  προς την Επιτροπή Άρθρο 144 του Κανονισμού

Έλενα Κουντουρά (The Left)

Κώστας Αρβανίτης (The Left)

Θέμα: Ανάγκη αναγνώρισης μορφών καρκίνου ως επαγγελματικών ασθενειών των πυροσβεστών στην Ευρωπαϊκή Ένωση

Σύμφωνα με τον Διεθνή Οργανισμό Έρευνας για τον Καρκίνο του ΠΟΥ, το επάγγελμα του πυροσβέστη έχει καταταχθεί στην Ομάδα-1 των καρκινογόνων παραγόντων για τον άνθρωπο (1), εξαιτίας της μακροχρόνιας και σωρευτικής έκθεσης, κατά την εκτέλεση των καθηκόντων τους, σε καρκινογόνες ουσίες καύσης, σωματίδια καπνού και τοξικά αέρια, PFAS, καθώς και σε άλλες χημικές ουσίες που προέρχονται απ’ τον προστατευτικό εξοπλισμό και τους αφρούς πυρόσβεσης(2).

Σύμφωνα με έρευνες, ο καρκίνος αποτελεί την πρωταρχική αιτία θανάτου που σχετίζεται με το επάγγελμα των πυροσβεστών (3,) οι οποίοι εμφανίζουν 9% υψηλότερο κίνδυνο εμφάνισης καρκίνου και 14% υψηλότερη θνησιμότητα σε σύγκριση με τον γενικό πληθυσμό. Παρά τις επανειλημμένες εκκλήσεις ευρωπαϊκών και εθνικών συνδικαλιστικών οργανώσεων για θεσμική αναγνώριση συγκεκριμένων μορφών καρκίνου ως επαγγελματικών ασθενειών των πυροσβεστών και για την ανάγκη θέσπισης ενιαίου πλαισίου πρόληψης, καταγραφής και προστασίας, σε πολλά Kράτη-Μέλη, μεταξύ των οποίων και η Ελλάδα, το ισχύον θεσμικό πλαίσιο παραμένει ανεπαρκές.

Ερωτάται η Επιτροπή:

Προτίθεται να προχωρήσει στην επικαιροποίηση της Σύστασης 2022/23374 για τον ευρωπαϊκό κατάλογο επαγγελματικών ασθενειών, ώστε να ενισχυθούν τα μέτρα πρόληψης και η δυνατότητα αποζημίωσης για ασθένειες που συνδέονται με την επαγγελματική έκθεση των πυροσβεστών, όπως προτείνει το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο(5);
Ποιες πρωτοβουλίες προτίθεται να λάβει για την δημιουργία ενός κοινού ευρωπαϊκού πλαισίου προστασίας, καταγραφής, πρόληψης και στήριξης των πυροσβεστών και εργαζομένων έκτακτης ανάγκης έναντι των κινδύνων στην υγεία τους, κατά την άσκηση των καθηκόντων τους;
——-

1. Βλ. https://publications.iarc.who.int/615.Βάσει διεθνών ερευνών ο IARC καταλήγει πως υπάρχει αυξημένη συχνότητα εμφάνισης καρκίνου του προστάτη, των όρχεων, του νεφρού, της ουροδόχου κύστης, του πνεύμονα, του λάρυγγα και μελανώματος, μεσοθηλιώματος, λευχαιμιών και λεμφωμάτων, στους πυροσβέστες έναντι του γενικού πληθυσμού.
2. Ως εκ τούτου, απαιτούνται ειδικές εκτιμήσεις κινδύνου, επαρκή μέτρα προστασίας και στοχευμένη ιατρική παρακολούθηση για αυτούς τους εργαζομένους υψηλού κινδύνου.
3. Σύμφωνα με δεδομένα του IAFF ο καρκίνος ευθύνεται για το 66% των θανάτων πυροσβεστών κατά τη διάρκεια της επαγγελματικής τους σταδιοδρομίας την περίοδο 2002-2019.
4. Σύσταση 2022/2337 της Επιτροπής σχετικά με τον ευρωπαϊκό κατάλογο των επαγγελματικών ασθενειών (ΕΕ L 309 της 30.11.2022, σ.12, ELI: http://data.europa.eu/eli/reco/2022/2337/oj)
5. https://www.europarl.europa.eu/doceo/document/A-10-2026-0100_EL.html